دروستکردنی کۆمپیوتەرێکی ڕوومێزی بەهێز لە پرۆسێسەرەوە دەست پێدەکات، و هەر لێرەدا زۆربەی کڕیاران سەرلێشێواو دەبن. کۆمەڵە پرۆسێسەرەکانی Intel نەوەی 14 ناوی لێکچوویان هەیە: i5 و i7 و i9، پیتەکانی K و F، هەروەها نوسخەی بۆکس و نوسخەی ترەی. زیانی هەڵبژاردنێکی هەڵە لە کاتی کڕیندا دەرناکەوێت، بەڵکو دواتر دەردەکەوێت: گەرمییەکی زۆر کە کارایی دادەبەزێنێت، یان کۆمپیوتەرێک کە هیچ وێنەیەک بۆ شاشە نانێرێت، یان ماذەربۆردێک کە پێش نوێکردنەوە کار ناکات. لەم ڕێنماییەدا بە زمانێکی کردەیی هەموو شتێک ڕوون دەکەینەوە: هەر ژمارەیەک و هەر پیتێک چی دەگەیەنێت، چۆن پرۆسێسەرەکە لەگەڵ ماذەربۆرد و ساردکەرەوە و خەزێنەری وزە دەگونجێنیت، و کام مۆدێل بەڕاستی لەگەڵ کارەکەت دەگونجێت بەبێ ئەوەی پارە بدەیت بۆ هێزێک کە هەرگیز بەکاری ناهێنیت.
پێوەرەکانی هەڵبژاردنی پرۆسێسەری نەوەی 14
پێش بەراوردکردنی مۆدێلەکان، ئەو پێوەرانە دیاری بکە کە بڕیارەکەی لەسەر دەبەستێت:
- ژمارەی ناوکەکان و جۆریان: ئەم نەوەیە پشت بە پێکهاتەیەکی هایبرید دەبەستێت کە ناوکی کارایی (P-cores) و ناوکی کارامەیی (E-cores) تێکەڵ دەکات. یەکەمیان بەرپرسیارن لە یارییەکان و ئەو نەرمەکاڵایانەی پشت بە یەک ڕشتەی خێرا دەبەستن، دووەمیشیان کارە هاوکاتەکان وەک ڕێندەر و پەستاندنی فایل دەگرنە ئەستۆ.
- خێرایی کلۆک: ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر یاری و بەرنامە ڕۆژانەکان هەیە، بەڵام بە تەنها نابێت بخوێنرێتەوە؛ هەمیشە لەگەڵ ژمارەی ناوکەکان بیسەنگێنە.
- بیرگەی کاشی L3: هەرچەندە گەورەتر بێت، پرۆسێسەرەکە کەمتر ناچار دەبێت بگەڕێتەوە بۆ بیرگەی سیستەم، و کاریگەرییەکەی لە یارییەکاندا بەدی دەکرێت.
- پیتی کۆتایی ناو: پیتی K واتە فرەکەرێکی کراوە کە ڕێگە بە زیادکردنی خێرایی دەدات، و پیتی F واتە پرۆسێسەرێک بەبێ گرافیکی ناوەکی کە پێویستی بە کارتی گرافیکی سەربەخۆ هەیە.
- سۆکێت و ماذەربۆرد: هەموو پرۆسێسەرەکانی ئەم نەوەیە سۆکێتی LGA 1700 بەکاردەهێنن و لەسەر ماذەربۆردەکانی چیپسێتی زنجیرەی 600 و 700 کار دەکەن دوای نوێکردنەوەی BIOS.
- جۆری بیرگە: ماذەربۆردەکە DDR4 یان DDR5 دیاری دەکات، نەک پرۆسێسەرەکە؛ پرۆسێسەرەکە هەردووکیان پشتگیری دەکات بەڵام هەر بۆردێک تەنها یەک جۆر وەردەگرێت.
- وزە و ساردکردنەوە: مۆدێلەکانی K لێرە هێزی بنەڕەتییان 125 واتە و بەرزترین هێزی تەربۆیان 253 واتە. ئەمە ژمارەیەکە کە ساردکردنەوەیەکی بەهێز و خەزێنەری وزەیەکی وردەخەملێنراو دەخوازێت.
- بۆکس یان ترەی: چیپەکە لە هەردوو حاڵەتدا یەکسانە و جیاوازییەکە تەنها لە پاکەتکردنە؛ نوسخەی ترەی بە پاکەتێکی سادە دێت بەبێ قوتووی فرۆشتن.
Intel Core i9-14900K — نوسخەی بۆکس بۆ بەرزترین ئاستی کارایی
ئەمە سەری کۆمەڵەکەیە: 24 ناوک کە دابەش دەبن بەسەر 8 ناوکی کارایی و 16 ناوکی کارامەیی، بە کۆی 32 ڕشتەی پرۆسێسکردن، لەگەڵ خێرایی تەربۆی 6.0 گێگاهێرتز لەسەر ناوکەکانی کارایی، و 36 میگابایت بیرگەی کاشی L3. فرەکەرەکەی کراوەیە، بۆیە ئاراستەی ئەو کەسانە کراوە کە دەیانەوێت خێرایی زیاد بکەن لەسەر بۆردێکی پۆلی Z. گرافیکی ناوەکی Intel UHD Graphics 770ی تێدایە، کە بەشی دەرهێنانی وێنە و کاری ئۆفیسی دەکات بەڵام لە یارییەکاندا جێگرەوەی کارتی گرافیک نییە. سەرنج بدە کە پرۆسێسەرەکانی K بە ساردکەرەوەوە نایەن، بۆیە لە سەرەتاوە ساردکەرەوەیەکی ئاوی گەورە یان ساردکەرەوەیەکی هەوایی پۆلی بەرز لە بودجەکەت دابنێ.
Intel Core i9-14900K نوسخەی Tray — هەمان کارایی بە پاکەتێکی سادەتر
چیپەکە لێرە بە تەواوی وەک نوسخەی بۆکسە لە ژمارەی ناوک و خێرایی و بیرگەی کاش، و جیاوازییەکە تەنها لە پاکەتکردنە. ئەم هەڵبژاردنە لۆژیکییە بۆ ئەو کەسەی کۆمپیوتەر دروست دەکات و پێشوەخت دەزانێت ساردکەرەوەی خۆی دادەنێت. هەمان پێداویستی جێبەجێ دەبێت: بۆردێکی LGA 1700ی نوێکراوە، ساردکردنەوەیەک کە بتوانێت گەرمی تەربۆ ڕابکێشێت، و خەزێنەری وزەیەک کە بەرگەی بەرزترین خواستن بگرێت لەگەڵ کارتی گرافیک.
Intel Core i7-14700K — هاوسەنگترین هەڵبژاردە بۆ یاری و کار
20 ناوک پێشکەش دەکات (8 کارایی و 12 کارامەیی) بە کۆی 28 ڕشتە، لەگەڵ خێرایی تەربۆ کە دەگاتە 5.6 گێگاهێرتز، و 33 میگابایت بیرگەی L3. لە کردەوەدا ئەمە ئەو پرۆسێسەرەیە کە زۆر لە i9 نزیک دەبێتەوە لە کارە هاوکاتەکاندا وەک ڕێندەر و مۆنتاژ و کارپێکردنی چەند بەرنامەیەکی قورس پێکەوە، و لە یارییەکانیشدا نایابە. فرەکەرەکەی ئەویش کراوەیە، گرافیکی ناوەکی UHD Graphics 770ی هەڵگرتووە، و هەروەها بەبێ ساردکەرەوە دێت. ئەگەر بەکارهێنانەکەت تێکەڵەیەکە لە یاری و کاری بەرهەمهێنان، ئەمە زۆرجار ژیرانەترین هەڵبژاردەیە لە کۆمەڵەکەدا.
Intel Core i5-14400F — دەروازەی کردەیی بۆ نەوەی 14
10 ناوکی تێدایە (6 کارایی و 4 کارامەیی) و 16 ڕشتە، لەگەڵ خێرایی تەربۆ کە دەگاتە 4.7 گێگاهێرتز و 20 میگابایت بیرگەی L3. هێزی بنەڕەتی 65 واتە و بەرزترین هێزی تەربۆ 148 واتەیە، واتە بە بەراورد سارد و بێدەنگە و نە ساردکەرەوەیەکی گران دەخوازێت نە خەزێنەری وزەیەکی گەورە. پیتی F واتە بەبێ گرافیکی ناوەکی، بۆیە مەیکڕە ئەگەر کارتی گرافیکی سەربەخۆت نییە. فرەکەرەکەی داخراوە بۆیە پرۆسێسەری زیادکردنی خێرایی نییە، بەڵام کارایییەکی نایاب بۆ یاری پێشکەش دەکات لە ڕوونی 1080p و 1440p لەگەڵ کارتێکی گرافیکی باش. نوسخەی ترەی ساردکەرەوەی تێدا نییە، بۆیە ساردکەرەوەیەکی هەوایی سادە لە بودجەکەتدا بخەملێنە.
هەڵەی باو لە کاتی کڕینی پرۆسێسەر
- کڕینی پرۆسێسەری K بە ساردکردنەوەیەکی لاواز: ساردکەرەوەیەکی بچووک لەسەر i9 یان i7 واتە دابەزینی خێرایی بەهۆی گەرمی، بۆیە پارەی کارایییەک دەدەیت کە وەریناگریت.
- لەبیرچوونی مانای پیتی F: دانانی i5-14400F بەبێ کارتی گرافیک واتە شاشەیەکی ڕەش لە کاتی کارپێکردندا، نەک تێکچوونی پرۆسێسەرەکە.
- ماذەربۆردێکی لاوازتر لە پرۆسێسەرەکە: قۆناغی وزەی سنووردار ناتوانێت پشتیوانی پرۆسێسەرێک بکات کە زیاتر لە 200 واتە ڕادەکێشێت لەژێر باری تەواودا.
- پشتگوێخستنی نوێکردنەوەی BIOS: بەتایبەتی بۆردەکانی زنجیرەی 600 لەوانەیە پێش نوێکردنەوە بە پرۆسێسەری نەوەی 14 کار نەکەن، بۆیە پرسیار لە وەشانی BIOS بکە.
- تێکەڵکردنی سۆکێتەکان: ئەم پرۆسێسەرانە لەسەر بۆردەکانی LGA 1200 یان LGA 1151 دانانرێن، هەرچەندە شێوەیان لێک بچێت.
- خەزێنەری وزە لەسەر لێواری توانا: بەرزترین خواستنی پرۆسێسەر و کارتی گرافیک پێکەوە بخەملێنە و کەمێک زیادە بهێڵەرەوە، چونکە یەکەیەکی لاواز لەژێر بار کۆمپیوتەرەکە لەناکاو دەکوژێنێتەوە.
پرسیارە باوەکان
ئایا پرۆسێسەرەکانی نەوەی 14 لەسەر بۆردەکانی نەوەی 12 و 13 کار دەکەن؟
بەڵێ، چونکە هەمان سۆکێتی LGA 1700یان هەیە، و بۆردەکانی چیپسێتی زنجیرەی 600 و 700 پشتگیرییان دەکەن. تاکە مەرج ئەوەیە BIOS نوێ کرابێتەوە بۆ وەشانێک کە نەوەی 14 دەناسێتەوە، و هەندێک بۆردی کۆن پێویستیان بەم نوێکردنەوەیە هەیە پێش دانانی پرۆسێسەری نوێ.
جیاوازی نێوان نوسخەی BOX و نوسخەی Tray چییە؟
هەمان چیپە بە هەمان تایبەتمەندی. نوسخەی BOX بە قوتووی فەرمی فرۆشتنەوە دێت، لەکاتێکدا نوسخەی Tray بە پاکەتێکی سادە دێت. لە مۆدێلەکانی Kدا جیاوازییەکی کردەیی نییە، چونکە قوتووەکە لە بنەڕەتدا ساردکەرەوەی تێدا نییە.
ئایا پێویستم بە کارتی گرافیکی سەربەخۆ هەیە لەگەڵ ئەم پرۆسێسەرانە؟
هەردوو مۆدێلی i9-14900K و i7-14700K گرافیکی ناوەکی UHD Graphics 770یان هەڵگرتووە، کە بەشی دەرهێنانی وێنە و بەکارهێنانی ئۆفیسی دەکات. بەڵام i5-14400F پیتی Fی هەیە، واتە بەبێ گرافیکی ناوەکی، و کارتی گرافیکی سەربەخۆ مەرجە بۆ کارپێکردنی. لە هەموو حاڵەتێکدا، یاری جددی کارتی گرافیکی تایبەت دەخوازێت.
DDR4 هەڵبژێرم یان DDR5؟
ماذەربۆردەکە ئەم بڕیارە دەدات، نەک پرۆسێسەرەکە. ئەگەر کۆمپیوتەرێکی نوێ دروست دەکەیت و تەمەنێکی درێژتری پلاتفۆرمت دەوێت، ڕوو لە بۆردێکی DDR5 بکە. بەڵام ئەگەر بیرگەی DDR4ی باشت هەیە، بۆردی DDR4 بڕێکی بەرچاو دەپارێزێت بە جیاوازییەکی سنووردار لە کارایی لە زۆربەی بەکارهێنانەکاندا.
گونجاوترین ساردکردنەوە بۆ پرۆسێسەرێکی وەک i9-14900K چییە؟
چونکە بەرزترین هێزی تەربۆ دەگاتە 253 واتە، کەمترین ئاستی لۆژیکی ساردکەرەوەیەکی هەوایی تاوەری پۆلی بەرزە، و باشتریش ساردکەرەوەیەکی ئاوی داخراوە بە ڕادیەتەری 280 یان 360 ملم. لەگەڵ ساردکردنەوەیەکی لاواز، پرۆسێسەرەکە خێراییەکەی بە شێوەی خۆکار دادەبەزێنێت بۆ پاراستنی خۆی.
چۆن پرۆسێسەرەکە داوا بکەم و لە ناو عێراق وەریبگرم؟
هەموو ئەو پرۆسێسەرانەی باسکران لە کۆگا بەردەستن و دەکرێت ڕاستەوخۆ لە پەڕەی بەرهەمەکەوە داوا بکرێن، لەگەڵ گەیاندن بۆ هەموو پارێزگاکانی عێراق و پارەدان لە کاتی وەرگرتن. پێش داواکردن دڵنیا بە لە گونجانی پرۆسێسەرەکە لەگەڵ ماذەربۆردەکەت و لە ئامادەیی ساردکردنەوە و خەزێنەری وزە.
کورتەیەکی کردەیی
لە بەکارهێنانەکەتەوە دەست پێبکە، نەک لە گرانترین ناوەوە. ئەگەر کۆمپیوتەرەکەت بۆ یاری و کارە ڕۆژانەکانە بە بودجەیەکی ڕێکخراو، i5-14400F لەگەڵ کارتێکی گرافیکی باش باشترین نرخ پێشکەش دەکات. ئەگەر یاری و کاری بەرهەمهێنان تێکەڵ دەکەیت، i7-14700K ڕوونترین خاڵی هاوسەنگییە. بەڵام i9-14900K بۆ پیشەگەرانە کە بەڕاستی سوود لە 24 ناوک وەردەگرن و ماذەربۆردێکی بەهێز و ساردکردنەوە و خەزێنەری وزەی هاوئاست هەیانە. هەر هەڵبژاردەیەک بکەیت، پێش کڕین سێ شت بپشکنە: سۆکێتی بۆرد و وەشانی BIOS، جۆری بیرگەی پشتگیریکراو، و توانای ساردکردنەوە و خەزێنەری وزە بۆ هەڵگرتنی بەرزترین خواستن.
