بۆردی سەرەکی ئەو پارچەیەیە کە دیاری دەکات کۆمپیوتەرەکەت ئەمڕۆ چی بێت و دوو ساڵی تر چەند بتوانێت گەشە بکات، بەڵام زۆرجار لە دوا خولەکدا و بە کەمترین وردبینی هەڵدەبژێردرێت. باوترین هەڵە ئەوەیە کە کڕیار دوو ناوی نوێ وەک X870 و B860 دەبیستێت و وا دەزانێت دوو نەوەی یەک خێزانن، لە کاتێکدا دوو پلاتفۆرمی بە تەواوی جیاوازن: X870 چیپسێتێکی AMD ـە لەسەر سۆکێتی AM5، بەڵام B860 چیپسێتێکی Intel ـە لەسەر سۆکێتی LGA1851. هەرچەندە ناوەکان لە یەک بچن، لە جیاتی یەک ناچن. لەم ڕێنماییەدا پێوەری هەڵبژاردنی ڕوون دادەنێین، پاشان بۆردی بەردەست لە هەر پلاتفۆرمێک دەخەینەڕوو و دەڵێین هەریەکەیان بۆ کێ دەگونجێت.
پێوەرەکانی هەڵبژاردنی بۆردی سەرەکی
- سۆکێت لە پێش هەموو شتێک: سەرەتا پرۆسێسەر دیاری بکە. پرۆسێسەرە نوێیەکانی AMD Ryzen پێویستیان بە سۆکێتی AM5 ـە، و پرۆسێسەرەکانی Intel Core Ultra Series 2 پێویستیان بە LGA1851 ـە. ئەمە ئەو بڕیارەیە کە دواتر ناگۆڕدرێت.
- جۆری مێمۆری: هەردوو پلاتفۆرم تەنیا بە DDR5 کار دەکەن. ئەگەر DDR5 نەبێت و DDR4 ـت هەبێت لە ئامێرێکی کۆن، لێرەدا سوودی لێ وەرناگریت.
- زیادکردنی خێرایی: بۆردەکانی X870 ڕێگە دەدەن خێرایی پرۆسێسەرە کراوەکانی Ryzen بەرز بکەیتەوە. بەڵام B860 چیپسێتێکی ناوەندییە و زیادکردنی خێرایی پرۆسێسەر پشتیوانی ناکات، بەڵام ڕێککردنی مێمۆری لە ڕێگەی پرۆفایلی ئامادەی XMP پشتیوانی دەکات.
- خانەکانی M.2 و خێراییان: سەیر بکە چەند خانەی M.2 هەیە، کامیان بە خێرایی PCIe 5.0 کار دەکات و کامیان بە PCIe 4.0، و ئایا سەرماگری لە کارگەوە دانراوە.
- USB4 و دەرگاکانی پشتەوە: چیپسێتی X870 دوو دەرگای USB4 داوا دەکات، کە گرنگە بۆ ئەو کەسانەی هاردی دەرەکی خێرا یان شاشە دەبەستنەوە. لە لای Intel ئەمە لە بۆردێکەوە بۆ بۆردێکی تر دەگۆڕێت.
- نێتوۆرک: سەرنج بدە نەوەی بێ وایەر کە لە ناوی بۆردەکەدا هاتووە. Wi-Fi 7 نوێترە لە Wi-Fi 6E، و هەردووکیان لە قەرەباڵغیدا باشترن لە Wi-Fi 6. زۆربەی بۆردە نوێیەکانیش ئیسەرنێتی خێرای تەلیان هەیە.
- قۆناغەکانی وزە و سارکردنەوە: پرۆسێسەری وزەخۆر پێویستی بە قۆناغی وزەی بەهێز و سەرماگری ئەستوور هەیە لە دەوری سۆکێت، ئەگەرنا کارایی لەژێر باری درێژخایەندا دادەبەزێت.
- قەبارەی جەستەیی: قەبارەی ATX فراوانترە و دەرگای زیاتری هەیە، و Micro-ATX کورترە و بۆ کەیسی بچووک و مێزی تەسک دەگونجێت. پێش کڕین دڵنیابە لە گونجانی قەبارە لەگەڵ کەیسەکەت.
- لیستی پشتیوانی پرۆسێسەر: هەمیشە لیستی پرۆسێسەرە پشتیوانیکراوەکان لە ماڵپەڕی کۆمپانیای بەرهەمهێنەر بپشکنە بۆ دڵنیابوون لەوەی پرۆسێسەرەکەت تێیدایە.
MSI MEG X870E GODLIKE — بەرزترین ئاستی پلاتفۆرمەکە
ئەم بۆردە سەر بە هێڵی MEG ـە، بەرزترین شتێکە کە MSI پێشکەشی دەکات. پیتی E لە X870E مانای وەشانی فراوانکراوە کە لە جیاتی یەک چیپسێت دووان بەکاردەهێنێت، بۆیە ژمارەیەکی زیاتری هێڵی PCIe و دەرگای هەڵگرتن و USB دەبەخشێت. ئەمە هەڵبژاردەی ئەو کەسەیە کە سیستەمێکی بێ سنوور دروست دەکات: چەند هاردی NVMe، سارکردنەوەی ئاوی، و بۆشایی فراوان بۆ فراوانکردنی داهاتوو.
MSI MAG X870 TOMAHAWK WIFI — هاوسەنگییە ناودارەکە
هێڵی TOMAHAWK ناوبانگی خۆی لەسەر هاوکێشەیەکی سادە بنیات ناوە: قۆناغی وزە کە بەشی پرۆسێسەرە بەهێزەکان دەکات، سارکردنەوەی گونجاو، و دەرگای پێویست، بەبێ زیادەی گران کە هەرگیز بەکاری ناهێنیت. وەشانی WIFI بێ وایەری ناوەکی هەیە و کارتی نێتوۆرکی جیاوازت لێ دەپارێزێت. بنەمایەکی نایاب بۆ سیستەمێکی یاری بەهێز لەسەر AM5.
ASUS TUF GAMING X870-PLUS WIFI — بەرگری لە پێش هەموو شتێک
زنجیرەی TUF ی ASUS جەخت لەسەر پێکهاتەی درێژخایەن و پاراستنی کارەبایی دەکاتەوە، کە خاڵێکی زۆر گرنگە لە ژینگەیەکدا کە کارەبا تێیدا ناجێگیرە. بۆردەکە تایبەتمەندییەکانی چیپسێتی X870 لەگەڵ بێ وایەری ناوەکی و دیزاینێکی کرداری نەک نمایشی کۆدەکاتەوە. گونجاوە بۆ ئەو کەسەی ئامێرێکی دەوێت بۆ ساڵانێک بێ کێشە کار بکات.
MSI PRO X870-P WIFI 7 — هەرزانترین ڕێگا بۆ ناو AM5
هێڵی PRO ئاراستەی ئەو کەسانە کراوە کە بنەمای پلاتفۆرمەکەیان دەوێت بەبێ خەرجکردن لەسەر ڕووناکی و وردەکاری جوانکاری. ناوەکە بە ئاشکرا Wi-Fi 7 دەڵێت، واتە نوێترین نەوەی بێ وایەر وەردەگریت لەناو بۆردێکی کرداریدا. هەڵبژاردەیەکی لۆژیکییە بۆ ئیستەیشنی کار یان کۆمپیوتەرێکی مێزی بەهێز لەسەر Ryzen.
ASUS ROG STRIX B860-G GAMING WIFI — پلاتفۆرمی Intel بە قەبارەیەکی بچووک
ئەمە بۆردێکی Intel LGA1851 ـە و جێگرەوەی بۆردەکانی AM5 نییە. سەر بە زنجیرەی ROG STRIX ـە کە بە کوالیتی دەنگ و نێتوۆرک و دەرگاکان ناسراوە، و بەپێی ناولێنانی ASUS پاشگری G زۆرجار ئاماژە بە قەبارەی بچووکتری Micro-ATX دەکات. گونجاوە بۆ ئەو کەسەی کارایی بەرز لەناو کەیسێکی بچووکدا دەوێت.
MSI B860 GAMING PLUS WIFI — هەڵبژاردەی ناوەند بۆ Intel
بۆردێکە ئاراستەی سیستەمی یاری ناوەندی کراوە لەسەر پرۆسێسەرە نوێیەکانی Intel. بێ وایەری ناوەکی و دەرگای هەڵگرتنی نوێ و دیزاینێکی سادە کۆدەکاتەوە، بەبێ تێچووی چیپسێتە بەرزەکان کە بنەڕەتی بۆ زیادکردنی خێرایی دەکڕدرێن. وەڵامێکی ڕاستەوخۆیە بۆ کارایی باش بە بودجەیەکی گونجاو.
Gigabyte B860 DS3H WIFI6E — بنەمای متمانەپێکراو
هێڵی DS3H ی Gigabyte ساڵانێکە وەک بنەمای پتەوی سیستەمە هاوسەنگەکان ناسراوە. ناوەکە بە ئاشکرا WIFI6E دەڵێت، واتە بێ وایەری نەوەی شەشی فراوانکراو کە باندی کەم قەرەباڵغی ٦ گیگاهێرتزیش بەکاردەهێنێت. هەڵبژاردەیەکی دروستە بۆ ئامێری کار یان سیستەمی یاری ناوەندی لەسەر Intel.
Gigabyte B860M-K — هەرزانترین دەروازە بۆ پلاتفۆرمەکە
پیتی M لە ناوەکەدا ئاماژە بە قەبارەی Micro-ATX دەکات، و پیتی K بە پۆلی ئابووری. ئەم بۆردە سۆکێتی LGA1851 و مێمۆری DDR5 ـت پێ دەبەخشێت بە کەمترین خەرجی، کە لۆژیکییە بۆ ئامێرێکی مێزی یان ژمێریاری یان کۆمپیوتەرێکی یاری سووک کە دواتر پێویستی بە فراوانکردنی زۆر نییە.
هەڵە باوەکان لە کاتی کڕینی بۆردی سەرەکی
- کڕینی بۆرد پێش پرۆسێسەر: ڕیزبەندی دروست لە پرۆسێسەرەوە دەست پێ دەکات، پاشان ئەو بۆردە هەڵدەبژێردرێت کە سۆکێتەکەی هەڵدەگرێت.
- وا زانین کە ژمارەی گەورەتر باشترە: ژمارەی چیپسێتەکان پێوەرێکی هاوبەش نین لە نێوان دوو کۆمپانیاکەدا، چونکە هەر کۆمپانیایەک سیستەمی ناولێنانی خۆی هەیە.
- چاوەڕوانی پشتیوانی DDR4: هیچ کام لەم دوو پلاتفۆرمە مێمۆری کۆن وەرناگرێت، بۆیە لە سەرەتاوە نرخی DDR5 بخەرە ناو بودجەکەت.
- پشتگوێخستنی قەبارەی کەیس: بۆردی ATX ناچێتە ناو کەیسێک کە بۆ Micro-ATX دروستکراوە، بەڵام پێچەوانەکەی زۆرجار دەکرێت.
- سەرنج نەدان بە قۆناغی وزە: دانانی پرۆسێسەری وزەخۆر لەسەر بۆردێکی لاواز لە سارکردنەوە دەبێتە هۆی دابەزینی کارایی لەژێر باری درێژخایەندا.
- ژماردنی دەرگاکانی پشتەوە دوای کڕین: پێویستی خۆت لە دەرگای USB و دەرچەی شاشە و دەرگای دەنگ پێش پارەدان حساب بکە، نەک دوای دانان.
پرسیارە باوەکان
ئایا پرۆسێسەری AMD Ryzen لەسەر بۆردی B860 کار دەکات؟
نەخێر. بۆردەکانی B860 بۆ سۆکێتی Intel LGA1851 دروستکراون و بە هیچ شێوەیەک پرۆسێسەری AMD وەرناگرن. پرۆسێسەرە نوێیەکانی Ryzen پێویستیان بە بۆردی AM5 ـە وەک X870 و X870E.
جیاوازی X870 و X870E چییە و کامیانم پێویستە؟
وەشانی E لە جیاتی یەک چیپسێت دووان بەکاردەهێنێت، بۆیە هێڵ و دەرگای زیاتر دەبەخشێت. ئەگەر پلانت بۆ چەند هاردی NVMe و کارتی فراوانکردنی زیادە هەیە لۆژیکییە، ئەگەرنا X870 ی ئاسایی بەشی زۆربەی بەکارهێنەران دەکات.
ئایا ئەم بۆردانە مێمۆری DDR4 وەردەگرن؟
نەخێر. هەردوو پلاتفۆرم تەنیا بە DDR5 کار دەکەن، و خانەکانی مێمۆریش بە شێوەیەکی جیاواز دروستکراون بۆیە مێمۆری هەڵە ناچێتە ناویان. لە بودجەی سەرەتاییەوە DDR5 لەبەرچاو بگرە.
ئایا دەتوانم خێرایی پرۆسێسەر لەسەر بۆردی B860 زیاد بکەم؟
زیادکردنی خێرایی پرۆسێسەر لەسەر ئەم چیپسێتە بەردەست نییە، چونکە بۆ چیپسێتی بەرزتری Intel تەرخانکراوە. بەڵام دەتوانیت مێمۆری لە ڕێگەی پرۆفایلی ئامادەی XMP ڕێک بخەیت، کە لە زۆر کاردا جیاوازییەکی بەرچاو دەدات.
جیاوازی کرداری نێوان ATX و Micro-ATX چییە؟
ATX گەورەترە و بەزۆری خانەی فراوانکردن و دەرگای هەڵگرتنی زیاتری هەیە. Micro-ATX کورترە و بۆ کەیسی بچووک دەگونجێت. یاسای کرداری: کەیسی ATX هەردوو قەبارە وەردەگرێت، بەڵام کەیسی Micro-ATX تەنیا بچووکەکە وەردەگرێت.
ئایا پێویستە BIOS نوێ بکەمەوە پێش دانانی پرۆسێسەر؟
بەزۆری نەخێر، ئەگەر بۆرد و پرۆسێسەر لە یەک نەوە بن. لەگەڵ ئەوەشدا لیستی پرۆسێسەرە پشتیوانیکراوەکان لە ماڵپەڕی کۆمپانیاکە بپشکنە، و سەیر بکە ئایا بۆردەکە دەتوانێت BIOS بەبێ پرۆسێسەر نوێ بکاتەوە، کە تایبەتمەندییەکی ئاسوودەیە بۆ بەرزکردنەوەی دواتر.
کورتەی کرداری
لە پرۆسێسەرەوە دەست پێ بکە نەک لە بۆردەوە: ئەگەر Ryzen هەڵبژێریت لە جیهانی AM5 و بۆردی X870 دایت، و ئەگەر Intel Core Ultra هەڵبژێریت لە جیهانی LGA1851 و بۆردی B860 دایت. پاشان تەنیا سێ پرسیار لە خۆت بکە: چەند هاردی NVMe ـم پێویست دەبێت؟ قەبارەی کەیسەکەم چەندە؟ و ئایا خێرایی پرۆسێسەر زیاد دەکەم؟ ئەم سێ وەڵامە لیستەکە بۆ دوو یان سێ بۆرد کورت دەکەنەوە و بە دڵنیاییەوە هەڵدەبژێریت. هەموو ئەو بۆردانەی سەرەوە بەردەستن لەگەڵ گەیاندن بۆ هەموو پارێزگاکانی عێراق و پارەدان لە کاتی وەرگرتن، بۆیە پارچەکە وەردەگریت و دەیپشکنیت پێش ئەوەی پارەکەی بدەیت.
