لاپتۆپەکەت چەند خولەکێکی دەوێت تا هەڵبستێت، و وێبگەڕەکە ڕادەوەستێت هەر کە چەند تابێک لەگەڵ فایلێکی ئێکسڵ دەکەیتەوە؟ پێش ئەوەی بڕیار بدەیت بیفرۆشیت و ئامێرێکی نوێ بە ملیۆنێک و نیو یان زیاتر بکڕیت، ئەم زانیارییە لەبەرچاو بگرە: زۆربەی لاپتۆپە «کۆنەکان» لە عێراق لە پرۆسێسۆردا لاواز نین، بەڵکو خەزنکردن خنکاندوونی. ئەو هارددیسکە میکانیکییەی (HDD) ناو ئامێرەکەتە لە باشترین حاڵەتدا نزیکەی ٨٠ بۆ ١٢٠ مێگابایت لە چرکەیەکدا دەخوێنێتەوە، و زۆر خاوتر دەبێت کاتێک لەسەر فایلە بچووک و بڵاوەکان کار دەکات، و ئەمەش بە تەواوی کاری ڕۆژانەی ویندۆزە. گۆڕینی ئەم دیسکە هەرزانترین بەرزکردنەوەیە و گەورەترین جیاوازییە کە هەستی پێدەکەیت، و لەم ڕێنماییەدا هەنگاو بە هەنگاو باس لەوە دەکەین کە بەڕاستی سوودی هەیە و لەوەش کە تەنها قسەیە.
بۆچی لاپتۆپەکەت خاو بوو؟
پێش ئەوەی پارە خەرج بکەیت، کێشەکە دەستنیشان بکە. لە زۆربەی حاڵەتەکاندا هۆکارەکە یەکێک یان زیاترە لەمانە:
- دیسکی میکانیکی: یەکەم و گەورەترین هۆکار. ئەگەر لە کاتی کارکردندا دەنگێکی سووکی تەقەتەق لە ئامێرەکە دەبیستیت، زۆربەی جار هارددیسکێکی میکانیکیت هەیە.
- دیسکی پڕ: کاتێک شوێنی بەتاڵ دەکەوێتە خوارووی ١٠٪ی قەبارەی دیسکەکە، سیستەمەکە دەست بە دواکەوتن دەکات تەنانەت ئەگەر SSD شت هەبێت.
- ڕامی کەم: ٤ گیگا ئەمڕۆ بەشی ویندۆزی نوێ ناکات لەگەڵ وێبگەڕێک کە دە تابی کراوەی تێدایە.
- گەرمی و تۆز: فانی داخراو وا لە پرۆسێسۆر دەکات خێراییەکەی کەم بکاتەوە بۆ ئەوەی خۆی بپارێزێت، بۆیە بەبێ هۆکارێکی ڕوون بە خاوی هەستی پێدەکەیت.
- پرۆگرامەکانی کاتی هەڵسان: دە پرۆگرام کە لەگەڵ ویندۆز دەکرێنەوە بەبێ هیچ سوودێک سەرچاوەکانت دەخۆن.
ڕام و پاککردنەوە یارمەتی دەدەن، بەڵام ئەو جیاوازییەی بەڕاستی بەکارهێنەر سەرسام دەکات لە خەزنکردنەوە دێت.
بەرزکردنەوەی ژمارە یەک: هارددیسکەکە بگۆڕە بە SSD
گواستنەوە لە HDD بۆ SSD واتە هەڵسانی ویندۆز لە چەند چرکەیەکدا لە جیاتی چەند خولەکێک، کردنەوەی پرۆگرامەکان بە شێوەیەکی خێرا، و کۆپیکردنی فایلەکان بە چەند ئەوەندە خێراتر. جیاوازییەکە تیۆری نییە، یەکەم شتە کە لە یەکەم کارپێکردندا هەستی پێدەکەیت. زۆربەی لاپتۆپەکان لە ساڵی ٢٠١٢ەوە بەرەو سەرەوە دیسکی SATA بە قەبارەی ٢.٥ ئینچ قبوڵ دەکەن، و دانانی لای هەر تەکنیکارێک زیاتر لە چارەکە کاتژمێرێک ناخایەنێت.
ئەگەر بودجەکەت کەمە و دەتەوێت گەورەترین بازدان بە کەمترین بڕ، بە دیسکێکی SATA بە قەبارەی 1TB وەک Kingspes دەست پێبکە بە نرخێکی نزیکەی ١٩٠,٠٠٠ دینار، قەبارەیەکی پێویست بۆ ویندۆز و پرۆگرامەکان و فایلە ڕۆژانەکانت، و نرخی نوێکراویش هەمیشە لە لاپەڕەی بەرهەمەکەدا دەیدۆزیتەوە.
و ئەگەر کتێبخانەیەکی فیلمت هەیە یان ئەرشیفی وێنە و کار، و دەتەوێت هەموو شتێک بگوێزیتەوە بۆ یەک دیسکی خێرا بەبێ ئەوەی شت بسڕیتەوە، قەبارەکە بەرز بکەرەوە: دیسکی Lexar NQ100 بە قەبارەی 2TB و بە پۆرتی SATA III وات لێدەکات چەند ساڵێک لە کێشەی شوێن ئاسوودە بیت، و نرخەکەی نزیکەی ٢٨٢,٠٠٠ دینارە.
لاپتۆپەکەت NVMe قبوڵ دەکات؟ لێرەدا گەورەترین بازدان ڕوودەدات
ئەگەر ئامێرەکەت پۆرتی M.2 ی تێدایە (زۆربەی مۆدێلەکانی ٢٠١٧ و دوای ئەوە)، دەتوانیت دیسکێکی NVMe دابنێیت کە خێراییەکەی بە چەند ئەوەندە لە دیسکەکانی SATA زیاترە. چۆن دڵنیا دەبیتەوە؟ قەپاغی خوارەوە بکەرەوە و سەیر بکە ئایا شوێنێکی درێژ و تەسکی وەک بنێشتێکی تێدایە، یان پێش کڕین بە مۆدێلی ورددی ئامێرەکەت لە تەکنیکارێک بپرسە. ئاگاداری خاڵێکی گرنگ بە: هەندێک لاپتۆپی کۆن پۆرتی M.2 یان هەیە بەڵام تەنها پشتگیری SATA دەکات، لێرەدا دیسکەکە بە ئاسایی کار دەکات بەڵام بەبێ خێرایی تەواوی NVMe.
بۆ بەکارهێنانی ڕۆژانە و خوێندن و کاری ئۆفیسی و یاری مامناوەند، دیسکی WD Blue SN5100 بە قەبارەی 1TB و بە خێرایی خوێندنەوەی تا 7100MB/s لەسەر PCIe 4.0 بە هەڵبژاردەیەکی زۆر هاوسەنگ دادەنرێت بەرامبەر بە نرخەکەی کە نزیکە لە ٢٥٦,٠٠٠ دینار.
بەڵام ئەگەر کارەکەت قورستر بێت، وەک مۆنتاژی ڤیدیۆ، پرۆگرامی ئەندازیاری، یان یاری کە نەخشەی گەورە بار دەکات، پۆلێکی بەرزتر وەک WD BLACK SN7100 بە قەبارەی 1TB و خێرایی تا 7250MB/s پانتاییەکی فراوانترت پێدەدات، بەتایبەتی ئەگەر بەتەمای لە داهاتوودا دیسکەکە بگوێزیتەوە بۆ ئامێرێکی نوێتر.
بارەکە سووک بکە: ئەرشیفەکەت لەسەر دیسکێکی دەرەکی دابنێ
هەڵەیەکی باو: SSD ێکی خێرا دەکڕیت و تا دوا گیگا پڕی دەکەیت، ئینجا خێراییەکە دیسان دادەبەزێت. چارەسەری پراکتیکی ئەوەیە کە دیسکی ناوەکی تەنها بۆ سیستەم و پرۆگرامەکان بهێڵیتەوە، و ئەرشیفەکە (وێنە، ڤیدیۆ، کۆپی پاشەکەوت) بگوێزیتەوە بۆ دیسکێکی دەرەکی. دیسکی Lexar SL700 ARMOR بە قەبارەی 1TB و بە پۆرتی Type-C هەر کە پەیوەستی دەکەیت کار دەکات بەبێ هیچ ڕێکخستنێک، و نرخەکەی نزیکەی ٢١٦,٠٠٠ دینارە.
خشتەیەکی خێرا: کام هەڵبژاردە لەگەڵت دەگونجێت؟
| حاڵەتەکەت | هەڵبژاردەی گونجاو |
|---|---|
| لاپتۆپی کۆن بە هارددیسکی میکانیکی و بودجەی کەم | SSD بە پۆرتی SATA قەبارەی 1TB |
| فایلەکانت زۆرن و ناتەوێت هیچ بسڕیتەوە | SSD بە پۆرتی SATA قەبارەی 2TB |
| ئامێرێک کە پۆرتی M.2 ی تێدایە و بەکارهێنانی ڕۆژانە | NVMe ی پۆلی مامناوەند 1TB |
| مۆنتاژ و یاری و کاری قورس | NVMe ی پۆلی بەرز 1TB |
| ئەرشیفی گەورە و گواستنەوە لە نێوان ئامێرەکان | SSD ی دەرەکی بە پۆرتی Type-C |
هەنگاوی بێبەرامبەر کە بەرزکردنەوەکە تەواو دەکەن
دوای ئەوەی دیسکە نوێیەکە دادەنێیت، ئەمانە دینارێکت لێ ناکەن و جیاوازییەکە زیاد دەکەن:
- ئەو پرۆگرامانە بکوژێنەوە کە لەگەڵ هەڵسان دەکرێنەوە، لە Task Manager ئینجا تابی Startup.
- بە شێوەیەکی هەمیشەیی ١٥ بۆ ٢٠٪ی شوێنی دیسکەکە بەتاڵ بهێڵەوە.
- فان و کونە گەرمییەکان نزیکەی ساڵی جارێک پاک بکەرەوە، و ئەگەر ئامێرەکە بە خێرایی گەرم دەبێت مەعجوونی گەرمی بگۆڕە.
- درایڤەری کارتی شاشە و چیپسێت لە ماڵپەڕی کۆمپانیا بەرهەمهێنەرەکەوە نوێ بکەرەوە، نەک لە پرۆگرامە هەڕەمەکییەکانی درایڤەر.
- زیاتر لە یەک پرۆگرامی پاراستن لە یەک کاتدا دامەنێ، چونکە لەسەر سەرچاوەکان شەڕ دەکەن.
- ئەگەر ڕامەکەت ٤ گیگایە و ئامێرەکەت زیادکردن قبوڵ دەکات، بەرزکردنەوەی ڕام لەگەڵ SSD باشترین ئەنجامی گونجاو دەدات.
پرسیارە باوەکان
ئایا دانانی SSD پێویستی بە دووبارە دامەزراندنەوەی ویندۆزە؟
مەرج نییە. دەتوانیت سیستەمەکە بە تەواوی کۆپی بکەیت (Clone) بۆ دیسکە نوێیەکە و پرۆگرام و فایلەکانت بپارێزیت، بەڵام دامەزراندنی ویندۆزێکی پاک بەزۆری ئەنجامێکی باشتر دەدات، بەتایبەتی ئەگەر سیستەمی ئێستا پڕ بێت لە پرۆگرامی کۆن.
جیاوازی نێوان SATA و NVMe لە هەستی ڕۆژانەدا چییە؟
هەردووکیان بازدانێکی زۆر گەورە دەدەن بەراورد بە هارددیسکی میکانیکی. جیاوازییان لە گواستنەوەی فایلە گەورەکان و بارکردنی پڕۆژە قورسەکان و یارییەکاندا دەردەکەوێت، بەڵام لە کردنەوەی ویندۆز و پرۆگرامەکانی ئۆفیس جیاوازییان کەمە و بە ڕادەیەکی گەورە هەست پێناکرێت.
ئایا دەکرێت ویندۆز لە SSD ی دەرەکییەوە کار پێبکەم؟
لە هەندێک حاڵەتدا دەکرێت، بەڵام چارەسەری نموونەیی نییە بۆ بەکارهێنانی ڕۆژانە چونکە پشت بە پۆرتی USB و کێبڵ دەبەستێت. باشترە سیستەمەکە لەسەر دیسکی ناوەکی بێت، و دەرەکییەکەش بۆ ئەرشیف و کۆپی پاشەکەوت.
لاپتۆپەکەم زۆر کۆنە، بەرزکردنەوەکە دەشێت یان باشترە ئامێرێکی نوێ بکڕم؟
یاسا سادەکە: ئەگەر ئامێرەکە بەبێ عەیب لە شاشە یان بۆردی سەرەکی یان شارژ کار دەکات، و تەنها خاوە، ئەوا بەرزکردنەوەی خەزنکردن بە بڕێک لە نێوان ١٩٠,٠٠٠ و ٢٨٢,٠٠٠ دینار لانیکەم دوو ساڵی زیادەت پێدەدات بە کەمتر لە دەیەکی نرخی ئامێرێکی نوێ. بەڵام ئەگەر چەند عەیبێکی تێدا بێت، خەرجکردنی پارەکە لەسەر ئامێرێکی جێگرەوە ژیرانەترە.
چۆن داوا بکەم و من لە دەرەوەی بەغدام؟
گەیاندن بۆ هەموو پارێزگاکانی عێراق دەگات، و پارەدانیش لە کاتی وەرگرتندایە. کاڵاکە لە نوێنەرەکە وەردەگریت، بەرهەمەکە پێش پارەدان پشکنین دەکەیت و لە مۆدێل و قەبارە و پۆرتەکە دڵنیا دەبیتەوە، ئینجا پارە دەدەیت. ئەگەر دڵنیا نیت لە جۆری پۆرتەکەی ئامێرەکەت، مۆدێلی لاپتۆپەکەمان بۆ بنووسە و پێش ئەوەی داوا بکەیت لە هەڵبژاردندا یارمەتیت دەدەین.
بە کورتی: دیسکەکە جیاوازییە ڕاستەقینەکەیە. سەرەتا دیاری بکە ئایا ئامێرەکەت SATA یان NVMe قبوڵ دەکات، قەبارەکە لەسەر بنەمای فایلەکانت هەڵبژێرە نەک تەنها لەسەر بنەمای نرخ، و هەمیشە بەشێک لە دیسکەکە بەتاڵ بهێڵەوە. نرخە باسکراوەکان بۆ زانیارین، و نرخی نوێکراوە هەمیشە لە لاپەڕەی هەر بەرهەمێکدا هەیە.
