ئەگەر کۆمپیوتەرەکەت بە خێرایی گەرم دەبێت، یان فانەکە وەک فڕۆکە دەنگ دەکات هەر کە یارییەک یان پڕۆگرامێکی قورس دەکەیتەوە، زۆرجار هۆکارەکە لاوازی پارچەکان نییە — هۆکارەکە تۆزە. لە عێراقدا چیرۆکەکە قورسترە: ڕەشەبای خۆڵاوی لە بەهاردا، پلەی گەرمی سەروو ٥٠ پلە لە هاویندا، و ئامێری فێنککەرەوە کە بە درێژایی ڕۆژ کاردەکات و هەوای تۆزاوی ناو ژوورەکە دەجوڵێنێت. ئەنجامەکە ئەوەیە کە کۆمپیوتەرێک لێرە لە ماوەی شەش مانگدا ئەوەندە تۆز کۆدەکاتەوە کە یەکێکی تر لە دوو ساڵدا کۆیدەکاتەوە. لەم ڕێنماییەدا ڕوونت دەکەینەوە چۆن بە سەلامەتی ئامێرەکەت خاوێن بکەیتەوە، چەند جار پێویستە ئەمە بکەیت، و کەی خاوێنکردنەوە بەس نییە و پێویستت بە گۆڕینی مەعجوونی گەرمی یان خودی کوولەرەکەیە.
بۆچی تۆز کارایی ئامێرەکەت دەخنکێنێت؟
تۆز ڕاستەوخۆ پارچەکان ناسووتێنێت، بەڵام وەک بەتانییەکی دابڕێنەر کار دەکات کە ڕێگر دەبێت لە دەرچوونی گەرمی، و لێرەوە زنجیرەی کێشەکان دەست پێدەکات:
- پەڕەکانی بەڵاوکەرەوەی گەرمی دادەخات، بۆیە ڕێگە نادات هەوا گەرمی پرۆسێسەر ڕابکێشێت.
- پەڕی فانەکان قورس دەکات، بۆیە هێواشتر دەسووڕێنەوە و دەنگیان زیاتر دەبێت و تەمەنیان کورت دەبێتەوە.
- پلەی گەرمی بەرز دەکاتەوە تاوەکو ئەوەی پێی دەڵێن Thermal Throttling دەست پێدەکات، واتە پرۆسێسەر خۆی خێرایی خۆی کەم دەکاتەوە بۆ پاراستنی خۆی — و تۆ هەست بە وەستان و کەمبوونەوەی فرەیمەکان دەکەیت بەبێ هۆکارێکی ئاشکرا.
- لەگەڵ شێداریدا تۆز دەبێتە چینێکی تەڕ لەسەر بۆردی سەرەکی و لەوانەیە ببێتە هۆی کورتەپەیوەندی کارەبایی.
- ڕێڕەوی هەوا لەناو کەیسەکەدا دەخنکێنێت، بۆیە گەرمی بەندی ناوەوە دەمێنێتەوە تەنانەت ئەگەر هەموو فانەکانیش کاربکەن.
چەند جار پێویستە کۆمپیوتەرەکەت خاوێن بکەیتەوە؟
ژمارەیەکی تاک نییە کە لەگەڵ هەمووان بگونجێت؛ پێوەرەکە ئەو ژینگەیەیە کە ئامێرەکە تێیدا کار دەکات:
| دۆخ | هەر چەند جارێک خاوێنی بکەرەوە |
|---|---|
| ئۆفیسێکی خاوێن و فێنککراو و کەیسەکە لەسەر مێزە | هەر ٦ مانگ جارێک |
| ماڵێکی ئاسایی و کەیسەکە لەسەر زەوییە | هەر ٣ بۆ ٤ مانگ جارێک |
| ماڵێک کە ئاژەڵی ماڵی تێدایە یان جگەرە دەکێشرێت | هەر دوو مانگ جارێک |
| دوکان یان وۆرکشۆپ یان ناوچەیەکی زۆر تۆزاوی | هەر مانگێک بۆ دوو مانگ جارێک |
نیشانەیەکی خێرا: چاودێری پلەی گەرمی پرۆسێسەر بکە لە دۆخی حەسانەوەدا. ئەگەر سەروو ٥٥ یان ٦٠ پلە بوو و ئامێرەکە دەنگی زیاتر بوو لە جاران، ئەوا کاتی خاوێنکردنەوەت بەسەرچووە.
ئەو ئامرازانەی پێویستتە پێش دەستپێکردن
- دەرکەرێکی خاچی مامناوەند، شوێنێکی فراوانی کارکردن و ڕووناکییەکی باش.
- قوتوویەک هەوای پەستێنراو یان فوودەرێکی کارەبایی لەسەر خێرایی نزم.
- فڵچەیەکی نەرم — فڵچەی وێنەکێشانی خاوێن بە تەواوی ئەرکەکە جێبەجێ دەکات.
- پارچەیەک مایکرۆفایبەر و ئەلکحولی ئایزۆپرۆپیل ٩٠% بەرەوسەرەوە بۆ خاوێنکردنەوەی ڕووی پرۆسێسەر.
- مەعجوونی گەرمی نوێ، ئەگەر نیازت هەیە کوولەرەکە بکەیتەوە.
ئاگاداری گرنگ: هەرگیز مەکینەی خاوێنکردنەوەی ماڵەوە لەناو کەیسەکەدا بەکارمەهێنە، چونکە بارێکی کارەبایی ستاتیکی دروست دەکات کە دەکرێت بێدەنگانە پارچەیەک بسووتێنێت. هەروەها بە پەنجەت پەڕی فانەکە ڕابگرە کاتێک فووی پێدەکەیت، چونکە سووڕانەوەی خێرای بە هەوای پەستێنراو جەریانێکی پێچەوانە دروست دەکات کە زیان بە بەرگرەکە دەگەیەنێت.
هەنگاوەکانی خاوێنکردنەوە بە ڕیز
- ئامێرەکە بکوژێنەوە، کێبڵی کارەبا ڕابکێشە، و دوگمەی کارپێکردن پێنج چرکە دابگرە بۆ بەتاڵکردنەوەی بارە ماوەکە.
- کەیسەکە بگوێزەوە بۆ شوێنێکی کراوە — بەلکۆنە یان باخچە — چونکە تۆزێکی زۆر دەفڕێت.
- هەردوو لای بکەرەوە، و پێش ئەوەی هیچ شتێک بکەیتەوە بە مۆبایلەکەت وێنەی بگرە تاکو بە ئاسانی کێبڵەکان بگەڕێنیتەوە شوێنی خۆیان.
- لە سەرەوە بۆ خوارەوە کار بکە: فانەکانی کەیس، پاشان کوولەری پرۆسێسەر، پاشان کارتی گرافیک، و لە کۆتاییدا بنی کەیسەکە و دابینکەری وزە لە دەرەوە.
- فلتەرەکانی تۆز دەربهێنە و بە ئاو و سابوون بیانشۆرەوە، و پێش دانانەوە بە تەواوی وشکیان بکەرەوە.
- ئەو تۆزەی نووساوە بە فڵچە نەرمەکە بیسڕەوە، و هەرگیز بە دەست ڕاستەوخۆ دەست لە خاڵەکانی لەحیم یان چیپەکان مەدە.
- کێبڵەکان لە پشت سینیی بۆردی سەرەکی ڕێک بخە؛ ڕێکخستنی کێبڵەکان بە تەنها ڕێڕەوی هەوا باشتر دەکات و کۆبوونەوەی تۆز لە داهاتوودا کەم دەکاتەوە.
مەعجوونی گەرمی: ئەو هەنگاوەی زۆربە لەبیری دەکەن
مەعجوونی گەرمی بەدرێژایی کات وشک دەبێت، و لە گەرمای عێراقدا خێراتر وشک دەبێت. ئەگەر دوو ساڵ یان زیاتر بەسەر ئامێرەکەتدا تێپەڕیبێت، خاوێنکردنەوەی تۆز بە تەنها ئەنجامی تەواوت پێ نادات. گۆڕینی مەعجوونەکە کارێکی زۆر هەرزانە و دەتوانێت پلەی گەرمی ٨ بۆ ١٥ پلە دابەزێنێت. دڵۆپێک بە قەبارەی نۆکێک لە ناوەڕاستی پرۆسێسەر بەسە، و بەڵاوکەرەوەکە خۆی بە پەستان بەڵاوی دەکاتەوە. تیوبێک بە نرخێک کە لە دەوروبەری ١٦,٠٠٠ د.ع دەست پێدەکات بۆ چەند جارێک بەکارت دێت.
کەی خاوێنکردنەوە بەس نییە و پێویستت بە کوولەرێکی نوێیە؟
ئەگەر خاوێنت کردەوە و مەعجوونەکەت گۆڕی و هێشتا پلەی گەرمی لەژێر بارگرانیدا بەرزە، ئەوا ئەو کوولەرە بنەڕەتییەی لەگەڵ پرۆسێسەرەکەدا هاتووە ئیتر ناتوانێت ئەرکەکەی جێبەجێ بکات. لێرەدا بەرزکردنەوە هەرزانتر و زیرەکترە لە هەر چارەسەرێکی تر. بۆ ئەو بەکارهێنەرەی دەیەوێت هەرزانترین بازدانی بەرچاو و ئامێرەکەی لەسەر پلاتفۆرمی Intel ـە، کوولەرێکی هەوایی سادە بە دەوروبەری ٤٢,٠٠٠ د.ع جیاوازییەکی زۆری هەیە لەگەڵ فانی بنەڕەتی پرۆسێسەر.
و ئەگەر حەزت لە بژاردەیەکی هەوایی ناسراو و ئاسان لە چاککردندا هەیە، Hyper 212 هێشتا هەڵبژاردەی پراکتیکییە: خاوێنکردنەوەی زۆر ئاسانە، نە شلە و نە پەمپی تێدایە کە خراپ ببێت، و تەمەنی درێژە — بە دەوروبەری ٤٦,٠٠٠ د.ع. ئەمە گونجاوترین بژاردەیە بۆ ئامێرێکی ئۆفیسی یان یاری مامناوەند، و بۆ ئەو کەسەی کەمترین چاککردنەوەی دەوێت.
بەڵام ئەگەر پرۆسێسەرەکەت بەهێزە و یاری قورس یان مۆنتاژ لە ژوورێکی گەرمدا دەکەیت، ئەوا فێنککەرەوەی شلی داخراوی پێوانەی ٣٦٠ ملم ماوەیەکی گەرمی زۆر فراوانترت پێدەدات و لە هەمان بارگرانیدا بێدەنگترە. تەنها کێشەکەی ئەوەیە کە کەیسێکی دەوێت جێی ڕادیەیتەری ٣٦٠ ببێتەوە، بۆیە پێش داواکردن لە پێوانەی کەیسەکەت دڵنیا بە.
و بۆ ئەو کەسەی شێواز و کارایی پێکەوە دەوێت لە کۆکردنەوەیەکی نمایشیدا، بژاردەیەکی شلی ٣٦٠ هەیە بە شاشەی LCD کە چاودێری پلەی گەرمی ئامێرەکەت دەکاتە بەشێک لە بەکارهێنانی ڕۆژانەت لەبری ئەوەی پڕۆگرامی چاودێری بکەیتەوە. بێگومان نرخەکەی بەرزترە، بە دەوروبەری ٢٥٦,٠٠٠ د.ع، بۆیە بۆ ئەو کەسەیە کە کۆکردنەوەکەی تەنها کارایی نییە.
نرخە باسکراوەکان تەنها بۆ ڕێنمایین، و نرخی نوێکراوە هەمیشە لە پەڕەی خودی بەرهەمەکەدا هەیە.
هەڵە باوەکان کە خۆتیان لێ دووربخەیتەوە
- دانانی کەیسەکە ڕاستەوخۆ لەسەر فەرش — فەرش کونەکانی ڕاکێشانی خوارەوە دادەخات و تۆز بەرەو ژوورەوە بەرز دەکاتەوە.
- پرژاندنی خاوێنکەرەوەی شل لەناو کەیسەکەدا لەبری ئەلکحولی تایبەت.
- کارپێکردنی ئامێرەکە ڕاستەوخۆ دوای خاوێنکردنەوەیەکی تەڕ پێش وشکبوونەوەی تەواو.
- پشتگوێخستنی لاپتۆپ: کونەکانی تەنگترن و پێویستی بە خاوێنکردنەوەیەکی وردترە نزیکەی هەر ٦ مانگ جارێک.
- پشتبەستن بە فانی ڕاکێشان تەنها بەبێ فانی دەرکردن، بۆیە هەوای گەرم لەناو کەیسەکەدا کۆدەبێتەوە.
پرسیارە باوەکان
ئایا خاوێنکردنەوەی ئامێرەکە گەرەنتی پووچەڵ دەکاتەوە؟
کردنەوەی کەیسەکە و خاوێنکردنەوەی بە زۆری کاریگەری لەسەر گەرەنتی پارچەکان نییە، بەڵام کردنەوەی کوولەری پرۆسێسەر لەوانەیە لەبەلی گەرەنتی لەسەر هەندێک کوولەر بشکێنێت. سەرەتا مەرجەکانی گەرەنتی بخوێنەوە.
ئایا دەتوانم خۆم لاپتۆپەکە خاوێن بکەمەوە؟
خاوێنکردنەوەی کونەکانی هەوا لە دەرەوە بە هەوای پەستێنراو بۆ هەمووان سەلامەتە. بەڵام کردنەوەی تەواو و گۆڕینی مەعجوون پێویستی بە شارەزاییە، و ئەگەر شارەزاییت نییە بۆ پیشەکارێکی بەرە.
باشترین کات بۆ خاوێنکردنەوە لە عێراقدا چییە؟
ڕاست پێش دەستپێکردنی هاوین، و دوای کۆتاییهاتنی وەرزی ڕەشەبا خۆڵاوییەکان. ئەم دوو جارە زۆربەی کێشەکە بە درێژایی ساڵ دادەپۆشن.
چۆن کوولەر یان مەعجوونی گەرمی داوا بکەم؟
داواکردن بە ئۆنلاین بە چەند هەنگاوێکی سادەیە، گەیاندن هەموو پارێزگاکانی عێراق دەگرێتەوە، و پارەدان لە کاتی وەرگرتنە. دەتوانیت پێش پارەدان بەرهەمەکە بپشکنیت و لە سەلامەتی قوتووەکە و پێداویستییەکان دڵنیا ببیت، و ئەگەر شتێک وەک خۆی نەبوو پارە نادەیت.
