گەرمای کۆمپیوتەرەکەت وردە وردە بەرز دەبێتەوە، دەنگی فانەکان زیاتر دەبێت، و بەرنامە قورسەکان و یارییەکان دەست بە کەوتن دەکەن، لە کاتێکدا هیچ پارچەیەک نەگۆڕاوە. لە زۆربەی حاڵەتەکاندا هۆکارەکە خراپبوونی پارچەیەک نییە، بەڵکو چینێکی تۆزە کە لەسەر heatsink و فلتەری کەیس و پەڕەی فانەکان کەڵەکە بووە. تۆز ئاسنگرێکی گەرمی زۆر باشە: هەرچەندە ئەستوورتر بێت، زیاتر ڕێگر دەبێت لە گواستنەوەی گەرمی و ڕێگای هەوا دەخنکێنێت، بۆیە کۆمپیوتەرەکە کارایی خۆی دادەبەزێنێت تا خۆی بپارێزێت. لە عێراقدا، بە تۆزی وەرزی و گەرمای بەرزی هاوینەوە، کێشەکە دووقات دەبێت و چاکسازی زووتر پێویست دەبێت. ئەم ڕێنماییە هەنگاوە سەلامەتەکانی خاوێنکردنەوە و ئەو ئامێرانە ڕوون دەکاتەوە کە کارەکە تەواو دەکەن بەبێ خستنە مەترسیی پارچەکان.
پێوەرەکانی هەڵبژاردنی ئامێری خاوێنکردنەوە
- هەوای وشک بەبێ شێ: هەر ئامێرێک هەوا فوو دەکات نابێت دڵۆپی ئاو یان زەیتی لەگەڵدا بێت، چونکە شێ لەسەر motherboard زۆر مەترسیدارترە لە تۆز.
- هێزێکی مامناوەند کە کۆنترۆڵ دەکرێت: پەستانی زۆر بەرز تۆز دەخاتە ناو پۆرت و bearing ـەکانەوە لەبری دەریبکات، و هەوای لاواز هیچ لە fin ـەکانی heatsink نالادات.
- سکرودرایڤەر بە قەبارەی ڕاست: زۆربەی سکرۆی کۆمپیوتەر جۆری Phillips ـە، و سەرێکی ناگونجاو سەری سکرۆ دەسڕێتەوە و کارێکی سادە دەکاتە کێشە.
- torque ی نزم بۆ سکرودرایڤەری کارەبایی: سکرۆی motherboard و هارددیسکەکان هێزیان ناوێت، و توندکردنی زیادە پلاستیک دەدڕێنێت یان شوێنی سکرۆ تێک دەدات.
- فڵچەیەکی نەرم: مووی ڕەق ڕووکەش دەخوڕێنێت و لەوانەیە پارچە بچووکەکانی سەر بۆرد بشکێنێت.
- گەیشتن بە شوێنە تەسکەکان: لوولەیەکی باریک کە دەگاتە نێوان fin ـەکانی heatsink و ژێری کارتی گرافیک، ڕێگات لێدەگرێت پارچەی زۆر دابماڵیت.
- فانی جێگرەوە کاتێک پێویست بوو: ئەو فانەی دوای خاوێنکردنەوە دەنگی تەق تەق یان لەرزینی هەیە، bearing ـەکەی خراپ بووە و خاوێنکردنەوە نایگەڕێنێتەوە.
هەنگاوەکانی خاوێنکردنەوەی سەلامەت بە ڕیز
- کۆمپیوتەرەکە بکوژێنەوە، کێبڵی کارەبا دەربهێنە، پاشان نزیکەی پێنج چرکە دوگمەی کارپێکردن دابگرە تا کارەبای ماوە بەتاڵ بێتەوە.
- کەیسەکە ببە بۆ شوێنێکی کراوە یان بەرەیوان؛ خاوێنکردنەوەی لەسەر مێزەکەت تۆزەکە لە ماوەی چەند کاتژمێرێکدا دەگەڕێنێتەوە جێی خۆی.
- پێش دەستلێدانی هەر پارچەیەک، دەست لە بەشێکی ئاسنی بێ ڕەنگی کەیسەکە بدە تا کارەبای ستاتیکی لەشت دەربچێت.
- پێش فووکردنی هەوا، پەڕەکانی فان بە پەنجە ڕابگرە؛ سوڕانەوەی ئازاد بە خێرایی بەرز bearing تێک دەدات.
- لە ناوەوە بەرەو کونەکانی هەوا فوو بکە، نەک بە پێچەوانە، تا تۆز دەربچێت لەبری ئەوەی لە ناو کەیسدا بڵاو ببێتەوە.
- فلتەرەکانی تۆز دەربهێنە و بە ئاوی شل بیانشۆ، پاشان پێش دانانەوە بە تەواوی وشکیان بکەرەوە.
- بە ئارامی fin ـەکانی heatsink ی CPU و کارتی گرافیک خاوێن بکەرەوە؛ ئەوێ زۆرترین شوێنە کە تۆزی تێدا کۆدەبێتەوە و زۆرترین کاریگەری لەسەر گەرمی هەیە.
- کێبڵی فانەکان ببەستەوە، سیستەمەکە کار پێ بکە و چاودێری پلەی گەرمی و خێرایی فانەکان بکە پێش داخستنی کەپەکی لاتەنیشت.
فوکەری هەوای دەستی بە چاژکراوە
بەدیلی کردارەکی قوتووی هەوای پەستێنراو: فوکەرێکی turbine ی بچووک کە بە باتریی چاژکراوە کار دەکات، ڕژانێکی بەردەوامی هەوا دەدات بەبێ گازی پاڵنەر و بەبێ شلەی سارد، و دەتوانیت جار لەدوای جار بەکاریبهێنیت بەبێ تێچووی زیادە. قەبارە بچووکەکەی ئاسان دەکات ئاراستەی بکەیت بۆ نێوان fin ـەکانی heatsink و کونەکانی کەیس، و بۆ خاوێنکردنەوەی کیبۆرد و مێزی کاریش بەسوودە.
Xiaomi Mijia Tool Kit
کیتێکی ئامێری بچووک کە دەستەیەک و چەندین سەری جیاوازی تێدایە بۆ جۆرەکانی سکرۆی کۆمپیوتەر، لە سکرۆی کەپەکی لاتەنیشتەوە تا سکرۆی هارددیسک و جێگای فانەکان. ڕێکخستنی هەموو سەرەکان لە یەک قوتوودا ڕێگری لە باوترین هەڵە دەکات: گەڕان بەدوای سکرودرایڤەردا لە ناوەڕاستی کاردا و پاشان بەکارهێنانی سەرێکی گەورەتر کە سەری سکرۆ دەسڕێتەوە.
KALEI Cordless Electric Screwdriver
سکرودرایڤەرێکی کارەبایی بێ وایەر کە کاتی کردنەوەی کەپەکی لاتەنیشت و جێگای فانەکان و سکرۆ دووبارەبووەکانی کەیس کورت دەکاتەوە، و بۆ ئەو کەسە گونجاوە کە زیاتر لە یەک کۆمپیوتەر خاوێن دەکاتەوە. یاساکەی سادەیە: بۆ کردنەوە و بۆ نزیککردنەوەی سکرۆ بەکاریبهێنە، پاشان توندکردنی کۆتایی بە دەست تەواو بکە تا لە torque ی پێویست تێپەڕ نەکەیت و شوێنی سکرۆ یان پلاستیک تێک نەدەیت.
Cooler Master SickleFlow Edge 120 ARGB 3-Pack Fan Kit
کیتی سێ فانی 120 ملم بە ڕووناکیی ARGB، کە 120 ملم باوترین قەبارەیە لە کەیسی کۆمپیوتەری مێزیدا. کاتێک بە سوودە کە خاوێنکردنەوە دەریدەخات فانە بنەڕەتییەکان کەمن یان bearing ـیان خراپ بووە، ئەوسا دەتوانیت ڕێگای هەوا لە بنەڕەتەوە دروست بکەیتەوە: فانی کێشان لە پێشەوە و فانی دەرکردن لە دواوە و سەرەوە.
Thermalright TL-B12 EXTREM X3 Fan Kit
سێ فانی 120 ملم بە ڕووناکیی ARGB و ڕەنگی ڕەش، هەڵبژاردەیەکی هاوسەنگ بۆ ئەو کەسەی دەیەوێت هەوادانی کەیسەکە بە یەک جار نوێ بکاتەوە لەبری کڕینی فانی تاک لە هەر جارێکدا. کڕینی فانەکان وەک کیت وا دەکات شێوە و ڕووناکی و دەنگیان وەک یەک بێت، جیاوازییەک کە دەردەکەوێت کاتێک هەموویان پێکەوە بە هەمان خێرایی کار دەکەن.
Thermalright TL-C12C-S X5 Fan Kit
پێنج فانی 120 ملم بە ڕووناکیی ARGB لە یەک کیتدا، گونجاو بۆ کەیسە گەورەکان کە چەندین شوێنی دانانیان هەیە: بۆ نموونە سێ لە پێشەوە، یەک لە دواوە و یەکێک لە سەرەوە. هەرچەندە هەواکە بەسەر ژمارەیەکی زیاتری فاندا دابەش بکەیت، دەتوانیت خێرایی هەر یەکێکیان کەم بکەیتەوە و بە هەمان بڕی هەوا ساردکردنەوەیەکی بێدەنگتر بەدەست بهێنیت.
Thermalright TL-FAN-HUB Controller Rev.A
کاتێک ژمارەی فانەکان زیاد دەکەیت، دەرگاکانی فان لەسەر motherboard تەواو دەبن. ئەم هەبە چەندین فان لەسەر یەک دەرگا کۆدەکاتەوە و ڕاستەوخۆ لە PSU ـەوە پێیان دەگەیەنێت، بۆیە خێراییان هاوکات دەمێنێتەوە و هێشتا لە motherboard ـەوە کۆنترۆڵ دەکرێن بەبێ ئەوەی یەک دەرگا زیاد لە توانای خۆی بار بکرێت، هەروەها کێبڵەکان ڕێک دەخات کە ڕێگای هەوا دەگرن.
هەڵە باوەکان
- بەکارهێنانی مەکینەی تۆزی ماڵەوە لە ناو کەیسدا: لوولە پلاستیکییەکەی کارەبای ستاتیکی دروست دەکات کە دەکرێت پارچەیەک تێک بدات بەبێ هیچ نیشانەیەکی بەرچاو.
- خاوێنکردنەوە و کۆمپیوتەرەکە بە کارەباوە بەستراوە: هەمیشە کێبڵەکە دەربهێنە، تەنها کوژاندنەوەی سیستەم بەس نییە.
- لارکردنەوەی قوتووی هەوای پەستێنراو: شلەیەکی سارد دەردەکات کە جێ و شێ لەسەر بۆرد بەجێدەهێڵێت.
- دانانەوەی فلتەرەکان بە شێیی: شێ لەگەڵ تۆز قوڕ دروست دەکات و کونەکان دادەخات، بۆیە چاوەڕێی وشکبوونی تەواویان بکە.
- ڕێگەدان بە فان کە بە ئازادی بسوڕێت لەژێر هەوادا: زۆر خێراتر لەوەی بۆی دروستکراوە دەسوڕێت و bearing ـەکەی زیان دەبینێت.
- لابردنی thermal paste بەبێ بوونی جێگرەوە: heatsink لەسەر CPU مەکەرەوە ئەگەر paste ی نوێت لەبەردەست نییە.
- توندکردنی سکرۆکان بە هەموو هێزەوە: سکرۆ تەنها بۆ جێگیرکردنە و torque ی بەرزی ناوێت.
- دانانی کەیس لەسەر فەرش یان ڕاستەوخۆ لەسەر زەوی: بە دووقات خێرایی تۆز و مووی ماڵەوە ڕادەکێشێتە ژوورەوە.
پرسیارە باوەکان
لە عێراقدا چەند جار پێویستە کۆمپیوتەرەکە خاوێن بکەمەوە؟
لە ژینگەیەکی تۆزاویدا وەک زۆربەی شارەکانی عێراق، پشکنین هەر دوو بۆ سێ مانگ جارێک لۆژیکییە، لەگەڵ خاوێنکردنەوەیەکی تەواو بەلایەنی کەمەوە دوو جار لە ساڵێکدا. ئەگەر کەیسەکە لەسەر زەوی دانراوە یان ئاژەڵی ماڵی لە ماڵەوەیە، ئەم ماوەیە کورتتر بکەرەوە.
دەتوانم لەبری فوکەر، مووشکەر بەکاربهێنم؟
پێشنیار ناکرێت. مووشکەر هەوای گەرم دەکاتە سەر پارچە هەستیارەکان، کارەبای ستاتیکی دروست دەکات، و لەوانەیە شێی ژوورەکە لەگەڵ خۆی بهێنێت. سەرچاوەیەکی هەوای سارد بەکاربهێنە کە بۆ ئەم کارە دروستکراوە.
پێویستە لەگەڵ هەر خاوێنکردنەوەیەکدا thermal paste بگۆڕم؟
نەخێر. paste زۆرجار هەر دوو بۆ سێ ساڵ جارێک دەگۆڕدرێت، یان کاتێک گەرمی CPU دوای خاوێنکردنەوەیەکی تەواو هێشتا بەرزە. ئەگەر ڕاهاتوو نیت لەسەر لابردنی heatsink، ئەم هەنگاوە بە تەکنیکارێک بسپێرە.
کۆمپیوتەرەکەم خاوێن کردەوە بەڵام گەرمی دانەبەزی، بۆچی؟
زۆرجار تۆز بە تەنها هۆکار نەبووە: ڕێگای هەوای داخراو لە ناو کەیسدا، فانێک کە وەستاوە، heatsink ـێکی باش دانەنراو، یان thermal paste ی وشکبوو. سەرەتا دڵنیابە لەوەی هەموو فانەکان بەڕاستی دەسوڕێن دوای کارپێکردن، پاشان لەژێر باری ڕاستەقینەدا چاودێری گەرمی بکە.
کردنەوەی کەیس بۆ خاوێنکردنەوە گەرەنتی پووچەڵ دەکاتەوە؟
کردنەوەی کەپەکی لاتەنیشت کارێکی ئاسایی چاکسازییە لە کۆمپیوتەری مێزیدا. بەڵام هەندێک پارچە ستیکەری گەرەنتییان لەسەر جەستەی خۆیانە و شکاندنیان لەوانەیە کاریگەری لەسەر گەرەنتی هەبێت، بۆیە پێش کردنەوەی، مەرجەکانی گەرەنتیی ئەو پارچە دیاریکراوە بخوێنەوە.
فانەکە دوای خاوێنکردنەوەش هێشتا دەنگی هەیە، چارەسەر چییە؟
دەنگی بڕاوە یان تەق تەق زۆرجار مانای ئەوەیە bearing ـەکە خراپ بووە، و ئەمە بە خاوێنکردنەوە چارەسەر نابێت. گۆڕینی فانەکە — یان تەواوی کیتەکە ئەگەر فانەکان کۆنن — چارەسەری ڕاستە و هەرزانترە لەوەی گەرمی لەسەر پارچەکانی تر بەرز ببێتەوە.
کورتەی کردارەکی
خاوێنکردنەوەی بەردەوام هەرزانترین چاکسازییە بۆ کۆمپیوتەرەکەت، و کاریگەریی لەسەر گەرمی و کارایی و تەمەنی پارچەکان لە زۆرێک لە upgrade ـەکان زیاترە. بە فوکەری هەوا و کیتێکی سکرودرایڤەری گونجاو دەست پێ بکە، و ڕیزەکە پەیڕەو بکە: کردنەوەی کارەبا، دەرکردنی کارەبای ستاتیکی، ڕاگرتنی پەڕەی فانەکان، فووکردن بەرەو کونەکان، و وشککردنەوەی تەواوی فلتەرەکان. ئەگەر خاوێنکردنەوە دەریخست فانەکان خراپ بوون، بە کیتێکی تەواو بیانگۆڕە لەبری چارەسەرکردنیان یەک بە یەک. هەموو ئەو بەرهەمانەی باسکران دەگەنە هەموو پارێزگاکانی عێراق لەگەڵ پارەدان لە کاتی وەرگرتن.



